Otoskleroz, özellikle genç ve orta yaşlı yetişkinlerde, yavaş ilerleyen işitme kaybıyla başvuran hastalarda göz ardı edilmemesi gereken bir hastalık. Toplumda yaklaşık %0.3–0.4 oranında görülen bu hastalık, erken tespit edildiğinde oldukça başarılı şekilde tedavi edilebiliyor. İşitme kaybının giderek arttığı, çınlama ve iletişim güçlüğü yaşayan hastalarda genel KBB değerlendirilmeleri yapılırken otoskleroz akla gelmeli.

Otoskleroz Nedir ve Nasıl Ortaya Çıkar?
Otoskleroz, orta kulakta ses iletiminde kritik rol oynayan stapes (üzengi) kemiğini etkileyen bir kemik kireçlenmesi bozukluğudur. Normalde titreşimlerle serbestçe hareket etmesi gereken stapes, otosklerozda anormal kemik dokusuyla çevrelenerek hareketsiz hale gelir. Bu durum, sesin iç kulağa yeterince iletilememesine ve iletim tipi işitme kaybına yol açar. Hastalık ilerleyip iç kulağı etkilediğinde tabloya sensörinöral yani sinir işitme kaybı da eklenebilir.

Kimlerde Daha Sık Görülüyor?
Otoskleroz çoğu zaman 20 ile 40 yaş arasında belirti vermeye başlar. Kadınlarda erkeklere oranla 2–3 kat daha fazla görülmesi dikkat çeker. Hormonal değişikliklerin etkisiyle gebelik döneminde şikâyetler artar.

Genetik Faktörler Etkili
Hastalığın ortaya çıkışında genetik faktörlerin rolü oldukça güçlüdür. Aile bireylerinde otoskleroz öyküsü bulunan kişilerde risk belirgin şekilde artar. Otoskleroz otozomal dominant geçiş gösterir ancak sıklığı değişkendir.

Hastaların En Sık Yaşadığı Belirtiler
En belirgin şikâyet işitme kaybıdır ancak bununla sınırlı değildir. Hastalar ayrıca:
- Kulakta çınlama (tinnitus)
- Kulakta dolgunluk hissi
- Gürültülü ortamda daha iyi duyma (Parakusis Willis) gibi belirtiler yaşayabilir. Baş dönmesi ise otosklerozda nadir görülen bir bulgudur.

Tedavide Cerrahi Her Zaman İlk Adım Değil
Tedavide amaç, işitme kaybını gidermek ve hastanın yaşam kalitesini artırmaktır. Hastalara cerrahi tedavi önerirken İşitme kaybının derecesi, işitme cihazından alınan fayda ve hastanın sosyal/mesleki ihtiyaçları değerlendirilerek karar verilir.

Cerrahinin Önerildiği Durumlar
- En az 20–25 dB’lik iletim tipi işitme kaybı
- Günlük iletişimi belirgin şekilde etkileyen işitme kaybı
- İşitme cihazından yeterli fayda alınamaması
- Koklear rezervin korunmuş olması önemlidir

Otoskleroz cerrahisinde iki temel yöntem vardır: stapedektomi ve stapedotomi. Günümüzde stapedotomi daha güvenli ve öngörülebilir sonuçlar verdiği için dünyada en sık tercih edilen yöntemdir. Bu yöntemde stapes tabanında küçük bir delik açılarak protez yerleştirilir. Daha düşük perilenf fistülü riski, daha az baş dönmesi ve başarılı işitme sonuçları nedeniyle tercih edilmektedir.

Ameliyat Sonrası İşitme Ne Zaman Düzelir?
Ameliyat sonrası ilk günlerde kulakta tıkanıklık ve dolgunluk hissi normaldir. İşitmedeki düzelme genellikle 2–4 hafta içinde fark edilir. Tam olarak stabil hale gelmesi ise 6–12 haftayı bulabilir.

Ameliyatı Ertelemek Ne Anlama Geliyor?
Cerrahiyi ertelemek otosklerozun seyrini hızlandırmaz. Ancak zaman içinde işitme kaybı artabilir, koklear tutulum gelişebilir ve iletişim güçlüğü günlük yaşamı olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle işitme kaybı yaşam kalitesini etkilemeye başladığında tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi önemlidir.

Otoskleroz, doğru zamanda tanı ve tedaviyle oldukça başarılı şekilde yönetilebilen bir hastalıktır. İşitme kaybı yaşayan bireylerin belirtileri göz ardı edilmeden tanı konulduğunda, doğru cerrahi yöntemle tama yakın iyileşme görülen bir hastalıktır.